احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
771
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
4 - برگ و ريشهء آن را با هم خشك كنيد بعد نرم بساييد و بجوشانيد تا قوام آيد سپس در ظرف شيشهاى نگهداريد و هر روز بر موضع بماليد . درد مفاصل را تسكين مىدهد . بذر غاز ياقى خواص درمانى : آن را بكوبيد و ضماد كنيد . اثر زخمهايى را كه بر پوست مانده بر طرف مىسازد . تذكر : خوردن آن انسان را عقيم مىكند و در زنان باردار باعث سقط جنين مىگردد . ريشهء غاز ياقى خواص درمانى : 1 - خوردن آن چشم و گوش را تيز و حساس مىكند ، رنگ رخسار را درخشان مىنمايد ، عمر را طولانى مىكند ، وزن بدن را كم و انسان را سبك مىسازد . 2 - اگر زن باردار موقع وضع حمل آن را بخورد براى كاهش درد و تسهيل زايمان و تسريع تولّد بچه نافع است . 3 - آب دمكردهء آن را بنوشيد . مدرّ و خنككننده و محلّل و قابض است ، ترشح شير را افزايش مىدهد ، معده را تقويت مىكند ، بيمارىهاى كليه و قند و استقسقاء و سوزاك را درمان مىكند . غزيل نامهاى ديگر : قيطرانشوكرانى - ابرة العجوز Bec de grue - Bec de cigogne - stork's bill - Alfilaria - Hemlock . stork's . bill - pin grass - wooden pin . مشخصات : گياهى است از خانوادهء شمعدانى Geraniaceae ، يك ساله و كموبيش پوشيده از كرك و خيلى كوتاه . بلندى گياه از نيم متر تجاوز نمىكند . برگهاى آن شبيه برگ شوكران ، مركب ، داراى 13 - 7 برگچه ، هر برگچه بيضى باريك و دندانهدار و نوكتيز است . گلهاى آن قرمز و صورتى و گاهى سفيد است و معمولا در گروه دو تا چهارتايى با يك دمگل ظاهر مىشوند . ريشهء آن ضخيم و گوشتى است . ميوهء آن در قسمت بالاى ميوه زايدهاى باريك و دراز و نوكتيز و سفت به شكل منقار لكلك دارد . ميوهها داراى موهاى خرمايى و ساقهء عملا بر روى زمين گسترده و داراى كركهاى چسبناك و بوى متعفن است . اين گياه در مزارع و اراضى باير مىرويد ، در شمال غرب هند و مناطق ديگر نيمكرهء شمالى مىرويد . در ايران در اغلب مناطق از جمله اطراف تهران ، كرج و در شمال در پاچنار گيلان ، بين رشت و قزوين ، سواحل شنى رامسر ، بندر گز ، منجيل ، در غرب در سنقر كوه